Moord en doodslag fascineren mensen. In de kunst is geweld dan ook een onderwerp van alle tijden. Maar wat vroeger bijzondere beelden waren die men in een boek of het museum zag - denk aan de verschrikkingen van de oorlog op de etsen van Goya - die beelden zijn nu dagelijkse kost. Daar kan je zoals Andy Warhol in de jaren zeventig deed heel laconiek over doen en net zoals hij zeggen:’ they make good news, sell papers and boost ratings’, maar de voortdurende stroom van die beelden stompt onze gevoeligheid ervoor af. Het effect is dat die beelden elkaar op lijken te vreten. De impact verdwijnt. Ze worden betekenisloos. Alleen de heftigste herinneren we ons. Zo heeft iedereen de beelden van de vliegtuigen die de Twin Towers invlogen nog op zijn netvlies staan. Met zijn door de media op sensatiebeluste wijze uit zijn context gehaalde opmerking ‘dat 9/11 het grootste kunstwerk aller tijden was’, sloeg de Duitse componist Karlheinz Stockhausen echter wel de spijker op zijn kop. Wat hij daarmee bedoelde is duidelijk. Het zijn beelden waar geen kunstwerk ooit tegen op kan. En dat roept direct de vraag op wat een kunstenaar van nu nog vermag.

Het centrale artikel in dit nummer is ‘Kunst in tijden van Terreur’ van Huub Mous. Hij ontrafelt en analyseert de vele misverstanden en gemakzuchtige stellingen die over dit onderwerp heersen. Dit is een nummer over geweld als thema in de kunst, over hoe kunstenaars zoals Sigalit Landau en Christoph Draeger  daarmee omgaan. Frank Lisser bespreekt ‘Modernism and Fascism, the sense of beginning under Mussolini and Hitler‘ van Roger Griffin, en het futoristisch manifest van Marinetti. Margriet Kruyver maakt een ‘wandeling’ langs het geweld in de kunst van vroeger tot nu en Franck Gribling verhaalt van een geruchtmakende performance in 1978 in performance-centrum De Appel waar het publiek, dat kwam voor een muzikaal optreden, het slachtoffer van een gijzeling werd door de Duitse groep Minus Delta t onder leiding van Mike Hentz. Van Jake en Dinos Chapman mochten wij hun ‘bewerking’ van een Goya ets publiceren en van de Duitse kunstenaar Gregor Schneider beelden van zijn beroemde HAUS UR.

Verder ondermeer een verhaal van Fredie Beckmans en beeldbijdragen van Koen Hauser en Gert Jan Kocken, een interview van Marianne Vollmer met Ronald Ophuis.

Inhoudsopgave
nummer 19
    
1   Sigalit Landau
Barbed Hula - detail

2 Redactioneel, colofon en inhoudsopgave

3+4 Franck Gribling
Terrorisme als thema
en praktijk in de kunst
beeld Pipilotti Rist, Kendell Geers,
Mike Hentz, Brinch en Jakobsen

5 Gregor Schneider
HAUS UR

6+10  Huub Mous
Kunst in tijden van terreur
beeld Dirk Bouts, Christoph Draeger

10   Christoph Draeger
 The Most Beautiful Disasters
in the World

11 Sigalit Landau 
Barbed Hula, filmstill, 2000
Guillaume Désanges
Rock my religion

12+13   Frank Lisser
Kapot
Jake and Dinos Chapman,
Insult to Injury, 2003
Francisco de Goya 'Disasters of War'

14  Robert Broekhuis
Blind

15  Gert Jan Kocken
Defacing, (2004-2008)
Madonna with Child and donors,
Zwolle Defacement 16 june 1580

16+ 17  Marianne Vollmer
Ik ben geen schilder van
de suggestie
Gesprek met Ronald Ophuis       

18  Fredie Beckmans
Gebrandmerkt
              
19  Koen Hauser
untitled /
opus magnum atomium, 2004

20 + 21  Margriet Kruyver
Als de wereld begrijpelijk was,
zou er geen kunst bestaan.’
Albert Camus 
beeld  Fra Angelico, Jeroen Bosch,
Sheela-na-gig, Pepe Smit, Guido van der Werve

22   Paul Donker Duyvis
over Sonja Wyss/Winterstilte

23 
Who’s afraid of
'Grote K en Kleine k'!

Tentoonstellingen Arti

24  Philip Fokker
Run chicken, run!

Gert Jan Kocken, Defacing,  (2004-2008) Madonna with Child and donors, Zwolle Defacement 16 june 1580, 88 x 123 cm.